Φεστιβάλ Cosmopolis
Το Φεστιβάλ Cosmopolis, μια γιορτή μουσικής και πολιτισμού που πραγματοποιείται κάθε καλοκαίρι στην Καβάλα, αποτελεί ένα μοναδικό σημείο συνάντησης καλλιτεχνών και θεατών από όλο τον κόσμο. Με σύνθημα «Η μουσική ενώνει», το φεστιβάλ προσφέρει ένα πλούσιο πρόγραμμα συναυλιών, εκθέσεων, παραστάσεων και άλλων δράσεων, αναδεικνύοντας την πολυπολιτισμικότητα και τη δύναμη της μουσικής να γεφυρώνει τις διαφορές.
Το Cosmopolis, που ξεκίνησε το 2000, έχει εξελιχθεί σε ένα από τα σημαντικότερα πολιτιστικά γεγονότα της περιοχής, προσελκύοντας κάθε χρόνο χιλιάδες επισκέπτες. Με έμφαση στην ποιότητα και την ποικιλία των εκδηλώσεων, το φεστιβάλ παρουσιάζει μουσικές από διάφορα μέρη του κόσμου, από παραδοσιακές μελωδίες μέχρι σύγχρονους ήχους, δημιουργώντας ένα μοναδικό ηχητικό μωσαϊκό.
Πέρα από τις μουσικές εκδηλώσεις, το Cosmopolis περιλαμβάνει και άλλες καλλιτεχνικές δράσεις, όπως εκθέσεις εικαστικών τεχνών, θεατρικές παραστάσεις, προβολές ταινιών και εργαστήρια. Με αυτόν τον τρόπο, το φεστιβάλ δημιουργεί έναν χώρο όπου η τέχνη συναντά την κοινωνία, προωθώντας τον διάλογο και την αλληλεπίδραση μεταξύ διαφορετικών πολιτισμών.
Το Cosmopolis δεν είναι απλώς ένα μουσικό φεστιβάλ, αλλά μια γιορτή της διαφορετικότητας και της ενότητας. Μια γιορτή που μας υπενθυμίζει ότι η μουσική, ως παγκόσμια γλώσσα, μπορεί να μας φέρει κοντά, να μας εμπνεύσει και να μας ενώσει.
Μουσικό Σχολείο Καβάλας
Καθώς πλησιάζεις το σχολείο, η χαρακτηριστική κραυγή των γλάρων, που συνήθως γεμίζει την ατμόσφαιρα λόγω της κοντινής παραλίας της Ραψάνης, σιγά σιγά υποχωρεί. Την αντικαθιστά μια μελωδία, ένας συνδυασμός ήχων που προέρχονται από τα μουσικά όργανα που παίζονται σε μια από τις αίθουσες. Αυτό είναι το Μουσικό Σχολείο Καβάλας, ένα ζωντανό κύτταρο μουσικής δημιουργίας, όπου 298 μαθητές και μαθήτριες από την πόλη και την ευρύτερη περιοχή, καλλιεργούν το ταλέντο τους.
Εδώ, οι νέοι μουσικοί έχουν την ευκαιρία να τελειοποιήσουν την τεχνική τους στο μουσικό όργανο που αγαπούν, να εμβαθύνουν στην πλούσια παράδοση της ελληνικής μουσικής και να συμμετάσχουν σε μουσικά σύνολα, εμπλουτίζοντας το εκπαιδευτικό τους πρόγραμμα.
Το Μουσικό Σχολείο δεν περιορίζεται στα όρια του σχολείου. Οι μαθητές και οι καθηγητές του συμμετέχουν ενεργά στην πολιτιστική ζωή της Καβάλας, με εμφανίσεις σε εκδηλώσεις και με τη διοργάνωση του φεστιβάλ “Άδοντες και Ψάλλοντες εν τη καρδία”. Αυτό το μοναδικό φεστιβάλ, που πραγματοποιείται κάθε χρόνο στον αρχαιολογικό χώρο των Φιλίππων, αποτελεί μια γιορτή μουσικής, όπου μαθητές από μουσικά σχολεία της Ελλάδας και του εξωτερικού ενώνουν τις φωνές και το ταλέντο τους, δημιουργώντας μια αξέχαστη εμπειρία.
Η Τέχνη του Κώστα Καρακίτσου – Από την Καβάλα στα πέρατα του Κόσμου
Στο γραφικό χωριό Αβραμυλιά της Καβάλας, προσβάσιμο από την παλιά εθνική οδό Καβάλας-Ξάνθης, όπου ο χρόνος μοιάζει να έχει σταματήσει, βρίσκεται το εργαστήριο του Κώστα Καρακίτσου. Εκεί, λεπτεπίλεπτες γυναικείες φιγούρες, ντυμένες με πολύχρωμα σχέδια και κρατώντας συμβολικά δώρα, υποδέχονται τους επισκέπτες σε έναν κόσμο γεμάτο τέχνη και δημιουργία.
Ο Κώστας Καρακίτσος, ένας κεραμίστας με βαθιές ρίζες στην Καβάλα, έχει συνδέσει το όνομά του με την τέχνη της κεραμικής στην περιοχή από το 1986, όταν άνοιξε το πρώτο του εργαστήριο στην πόλη. Μέσα από τα έργα του, ο Καρακίτσος έδειξε στους κατοίκους της Καβάλας τις απεριόριστες δυνατότητες του πηλού ως μέσου καλλιτεχνικής έκφρασης και διακόσμησης.
Στην 38χρονη πορεία του, ο καλλιτέχνης έχει πειραματιστεί με διάφορα υλικά, εξερευνώντας θέματα όπως η δύναμη της γυναικείας φύσης, τα ταξίδια, η ιερότητα και η πνευματική επαφή. Παράλληλα, διοργανώνει εργαστήρια και συμμετέχει σε εκθέσεις και συμπόσια κεραμικής σε όλο τον κόσμο, εμπλουτίζοντας διαρκώς την έμπνευσή του.
Ο ίδιος ο Καρακίτσος, δεν θεωρεί την απομονωμένη τοποθεσία του εργαστηρίου του ως εμπόδιο στην καλλιτεχνική του πορεία. «Στη σύγχρονη εποχή, ο τόπος δεν παίζει σημαντικό ρόλο», υποστηρίζει. «Η τέχνη, ανεξαρτήτως της προέλευσής της, μπορεί να ταξιδέψει και να επικοινωνήσει με το κοινό σε παγκόσμιο επίπεδο».
Κουίντα – Μικρό Θέατρο, Μεγάλη Τέχνη
Το θεατράκι βρίσκεται σε ένα κάθετο στενό της εμπορικής οδού Ομονοίας. Δεν χωράει πολλά άτομα, ενώ η απόσταση των θεατών από τη σκηνή είναι σχεδόν μηδενική. Παρόλο που η Κουίντα υπήρχε από το 2011 ως θεατρικό εργαστήρι για παιδιά και εφήβους, η ηθοποιός Ναταλία-Άννα Βασιλέκα ένιωσε την ανάγκη να ανεξαρτητοποιηθεί μερικώς από την ομάδα του ΔΗΠΕΘΕ, στο οποίο εργαζόταν ως ηθοποιός, και να στήσει τον δικό της θεατρικό χώρο, στον οποίο θα σύστηνε νέα έργα στο κοινό της Καβάλας και όχι μόνο.
«Δρω τοπικά και βλέπω παγκόσμια», είναι μια φράση που αναφέρει για τη δουλειά της. Τον Φεβρουάριο του 2023, το θέατρο τσέπης άνοιξε τις πύλες του για το θεατρόφιλο κοινό της πόλης, συστήνοντας για πρώτη φορά στην Ελλάδα το βραβευμένο με Τόνι έργο του Αμερικανού κωμικού Κρίστοφερ Ντουράνγκ Βάνια, Σόνια, Μάσα και Σπάικ, το οποίο παιζόταν για επτά εβδομάδες στην Καβάλα, προτού ταξιδέψει στην Αθήνα.
«Ο πολιτισμός δεν έχει τόπο διαμονής. Σε οποιοδήποτε μέρος μπορεί να γεννηθεί κάτι αξιόλογο. Είναι καιρός να ξεφύγουμε από την ιδέα ότι όλος ο πολιτισμός πρέπει να είναι συγκεντρωμένος στην Αθήνα», σχολιάζει η Βασιλέκα.
Ελευθερία Καραδήμου – O μύθος του Kavalawood
Για τη γενιά Ζ, το όνομα της Ελευθερίας Καραδήμου συνδέεται άμεσα με τα δώδεκα σίριαλ που δημιούργησε στην Καβάλα από το 2012 έως το 2022. Πριν από μια δεκαετία, οι σατιρικές τηλεοπτικές εκπομπές ανακάλυψαν στο YouTube τις αυτοδημιούργητες παραγωγές της, όπως “Το σύμπλεγμα της αράχνης”, “Κραυγή” και “Λύκαινα”, οι οποίες σύντομα απέκτησαν τη φήμη καλτ.
Χωρίς εξωτερική υποστήριξη και με αυτοδίδακτη τεχνική, η Καραδήμου προσπάθησε να αναδείξει την Καβάλα με έναν ιδιαίτερο τρόπο, αξιοποιώντας το πάθος εκατοντάδων ντόπιων, οι οποίοι πρωταγωνίστησαν στις μυστηριώδεις και ερωτικές ιστορίες της, με φόντο την πόλη.
“Η Δράμα είχε το Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους, η Ξάνθη το καρναβάλι. Η Καβάλα δεν είχε κάτι που να την κάνει να ξεχωρίζει”, αναφέρει η δημιουργός. Το φαινόμενο των καβαλιώτικων σίριαλ έχει γίνει αντικείμενο ανάλυσης σε άρθρα, μελέτες και ντοκιμαντέρ, ενώ παρά την παύση των γυρισμάτων, διαθέτει ένα αφοσιωμένο κοινό που συνεχίζει να ανακαλύπτει την Καβάλα μέσα από αυτά.
MANTILITY: Το απόλυτο ντιζάιν
Σε απόσταση αναπνοής από τις εμβληματικές Καμάρες της Καβάλας, η Βασιλική-Ζαφειρία Υψηλάντη υποδέχεται τους επισκέπτες στο EPÀRCHÎA, ένα νέο στέκι που άνοιξε τις πόρτες του στα τέλη του καλοκαιριού. Οι επισκέπτες, μαγεμένοι, φωτογραφίζουν τα έργα της, που κυριαρχούν στον χώρο, αποτυπώνοντας την καλλιτεχνική της ματιά.
Η ιστορία ξεκινάει το 2019, όταν η Υψηλάντη οραματίστηκε να αναδείξει την Καβάλα ως τουριστικό προορισμό μέσω του ελληνικού ντιζάιν. Αξιοποιώντας την πλούσια παράδοση της μεταξουργίας, δημιούργησε μια μοναδική συνεργασία με νέους χειροτέχνες, αρχιτέκτονες, σχεδιαστές και καλλιτέχνες της πόλης, οι οποίοι χρησιμοποίησαν τα μεταξωτά μαντίλια ως καμβά για την τέχνη τους.
Μέσω μιας επιτυχημένης καμπάνιας crowdfunding, γεννήθηκε η MANTILITY, στρέφοντας τα φώτα της δημοσιότητας στην Καβάλα. “Μέχρι πριν από δεκαπέντε χρόνια, οι άνθρωποι ρωτούσαν πού βρίσκεται η Καβάλα. Τώρα ρωτούν πώς είναι να πραγματοποιείς μια τέτοια προσπάθεια στην πόλη μας. Πιστεύω ότι τέτοιες πρωτοβουλίες έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να αναπτυχθούν στην επαρχία”, μοιράζεται η Υψηλάντη, αναγνωρίζοντας παράλληλα τις προκλήσεις του επιχειρείν.
Μέσω της MANTILITY και του νεοσύστατου EPÀRCHÎA, η Βασιλική-Ζαφειρία Υψηλάντη καταφέρνει να αποφορτίσει τον όρο “επαρχία” από το αρνητικό του φορτίο, αναδεικνύοντας τις δημιουργικές δυνατότητες της πόλης της.
Ιωάννης Τσίγκας – Ένας Γραφίστας που Προέκυψε
Ο Ιωάννης Τσίγκας, ένας δημιουργός με πολύπλευρη δράση, δεν αυτοπροσδιορίζεται ως γραφίστας. Η πορεία του δεν περιλαμβάνει τυπικές σπουδές ή μαθητεία στην τέχνη της γραφιστικής. Γεννημένος στην Καβάλα το 1978, ο Τσίγκας επέλεξε να σπουδάσει κινηματογράφο και κοινωνιολογία στη Γλασκώβη.
Το 1997, ξεκίνησε την έκδοση του “ΠεριΩδικού της πόλης”, ενός πολιτιστικού περιοδικού που φιλοξενούσε άρθρα και απόψεις από όλη την Ελλάδα. Το περιοδικό, που αρχικά ήταν περιοδικό, καθιερώθηκε γρήγορα ως μηνιαία έκδοση. Στην 15ετή πορεία του “ΠεριΩδικού”, που άφησε το στίγμα του στον περιφερειακό Τύπο, μια απρόσμενη συνθήκη -η αποχώρηση μιας συνεργάτιδας- οδήγησε τον Τσίγκα στην ενασχόληση με τον σχεδιασμό εντύπων και τη γραφιστική.
Σήμερα, το έργο του Τσίγκα περιλαμβάνει την οπτική ταυτότητα του Φεστιβάλ Φιλίππων και του Cosmopolis, καθώς και την καλλιτεχνική επιμέλεια των θεατρικών εκδόσεων “Κάπα Εκδοτική” στην Αθήνα, γνωστών για την ιδιαίτερη αισθητική τους. Ένα αξιοσημείωτο επίτευγμα για έναν αυτοδίδακτο γραφίστα που δραστηριοποιείται εκτός του κέντρου της Αθήνας.
Caps n’ Cans: Η τέχνη του δρόμου
Στην Καβάλα του 1995, ο νεαρός καλλιτέχνης, γνωστός ως Ars2, άφηνε το στίγμα του στους τοίχους της πόλης, ακολουθώντας τα βήματα άλλων γκραφιτάδων και συμμετέχοντας σε ένα ιδιότυπο “παιχνίδι” με τις αρχές.
Τρία χρόνια αργότερα, το 1998, η τέχνη του δρόμου στην Καβάλα είχε αναπτυχθεί σημαντικά, εμπνέοντας τον Bone, μέλος της τοπικής ομάδας STB crew, στην οποία συμμετείχε και ο Ars2, να δημιουργήσει το “Ασήμι 925”, ένα φανζίν αφιερωμένο στο γκράφιτι, που κυκλοφόρησε από το 1999 έως το 2001, με ένα επετειακό τεύχος το 2020.
Καθώς το γκράφιτι κέρδιζε την αναγνώριση ως μορφή τέχνης, ο Ars2 διοργάνωσε το 2014 το πρώτο “Caps n’ Cans Graffiti Jam”, καλώντας καλλιτέχνες του δρόμου από όλη την Ελλάδα να μεταμορφώσουν με τα χρώματά τους τους τοίχους του θερινού κινηματογράφου Ζέφυρος.
“Η κριτική είναι συχνά αποτέλεσμα της προκατάληψης για το γκράφιτι, αλλά όταν οι ντόπιοι βλέπουν μια οργανωμένη προσπάθεια, όπως η δική μας, την αγκαλιάζουν με ενθουσιασμό”, δηλώνει ο Ars2.
Με τη βοήθεια του Defo, διοργάνωσαν πέρυσι το επετειακό jam για τα δέκα χρόνια του “Caps n’ Cans”, με τη συμμετοχή Ελλήνων καλλιτεχνών και οικογενειών μαθητών, μεταμορφώνοντας την πρόσοψη του 1ου ΓΕΛ Καβάλας και τοποθετώντας την πόλη στον χάρτη της ελληνικής street art κουλτούρας.