Τρίσα Μπράουν: Η εφευρέτης μιας κίνησης που ταρακούνησε τα θεμέλια του χορού


ΔΙΑΦΗΜΙΣΕΙΣ
Περιοδικό Πολιτισμού Περιοδικό Πολιτισμού Περιοδικό Πολιτισμού Περιοδικό Πολιτισμού

Συντάκτης

Η χορογράφος που «πήρε την καθημερινή κίνηση της πεζής ζωής μας και μας την επέστρεψε καινούργια».

Η 80χρονη σήμερα χορογράφος Τρίσα Μπράουν θεωρείται και όχι άδικα, η τελευταία πρωτογενής δημιουργός. Η μείζων χορογράφος του 20ού αιώνα, έζησε μια λαμπρή καριέρα μέσα στην οποία αποκάλυψε όλες τις διαφορετικές όψεις μιας μοναδικής δημιουργικότητας με τεράστιο εύρος και μεγάλη αντοχή στο χρόνο.

Τον Ιανουάριο του 2013, η Τρίσα Μπράουν παρουσίασε στην Aκαδημία του Μπρούκλιν τα «Ι’m going to toss my arms-If you catch them they’re yours» και«Les Yeux et l’ ame» (σουίτα από την όπερα του Ραμό “Πυγμαλίων”). Με αυτά τα έργα η θρυλική Αμερικανίδα χορογράφος αποχαιρέτησε το κοινό πριν αποσυρθεί.

H Τρίσα Μπράουν είναι μια εξερευνήτρια του χορού, εφευρέτης μιας κίνησης που ταρακούνησε τα θεμέλιά του. Μετά την εμφάνισή της στο στερέωμα του χορού, τίποτα δεν έμεινε ίδιο. Γεννήθηκε το 1936 στα βόρεια της πολιτείας της Ουάσινγκτον και έκανε από μικρή μαθήματα μπαλέτου. Πήγε στην Καλιφόρνια για να μελετήσει το σύγχρονο χορό και μετακόμισε στη Νέα Υόρκη το 1961.

Εκεί γνωρίζεται με τον Robert Dunn, ένα μουσικό από το στούντιο χορού του Merce Cunningham, ο οποίος ενδιαφερόταν να εφαρμόσει τις μουσικές ιδέες του John Cage στο χορό. Η έντονη και δυναμική κινησιολογία που χρησιμοποιούσε στα έργα της, οδηγούσε τους χορευτές σε κατάστασηλιποθυμίας.

Η αφηρημένη αισθητική και η συναισθηματική αφήγηση καθορίζουν τα έργα της. Τον Ιούλιο του 1962, η Μπράουν και άλλοι σπουδαστές παρουσιάζουν την περφόρμανς «Concert of Dance No 1». Αυτή η παράσταση ήταν η κρίσιμη καμπή,όχι μόνο για την Μπράουν, αλλά και για την ιστορία του χορού.

Η Judson Dance Theater, αυτή η χαλαρή κολεκτίβα χορού, βρέθηκε στο επίκεντρο της αβάν γκαρντ σκηνής και στα κινήματα που καθόριζαν την καλλιτεχνική κίνηση της Νέας Υόρκης στη δεκαετία του ’60 και σηματοδότησαν με την εμφάνισή τους αυτό που σήμερα ονομάζουμε μεταμοντέρνο χορό.

Η Τρίσα Μπράουν πρωτοστατούσε στους πειραματισμούς της εποχής της, εξερευνώντας τα αχαρτογράφητα ύδατα γύρω από το χορευτικό θέαμα, που ανέδειξαν το απλό, καθημερινό σώμα, ένα σώμα «δημοκρατικό» και ανυπάκουο. Και είναι οι πειραματισμοί αυτοί που την οδήγησαν στο να διαμορφώσει και να αναδείξει το εμβληματικό της λεξιλόγιο, συνώνυμο της διαρκούς ροής, που μαγνητίζει και γοητεύει με αιωρήσεις, πτήσεις και ανυψώσεις, στο απόγειο της πολυπλοκότητας, που αφήνει μέχρι σήμερα τον θεατή άφωνο.

«Αποφάσισα ότι πρέπει η δομή του χορού να είναι τόσο ορατή, όσο ο ίδιος ο χορός»

«Αποφάσισα ότι πρέπει η δομή του χορού να είναι τόσο ορατή, όσο ο ίδιος ο χορός», έλεγε η Μπράουν. Έτσι, το 1970 ίδρυσε τη δική της ομάδα. Πειραματίστηκε με το ανθρώπινο σώμα σε σχέση με την αρχιτεκτονική και τηγεωμετρία και συνεργάστηκε με σπουδαίες προσωπικότητες από το χώρο των εικαστικών και της μουσικής.

Μέλος της αβάν γκαρντ σκηνής της Νέας Υόρκης, δημιούργησε ένα ρεπερτόριο βασισμένο στην αυστηρότητα της δομής και στην ευλυγισία της κίνησης. Ο χορευτής Στίβεν Πετρόνιο δήλωσε ότι τη θεωρεί την πιο σέξι χορεύτρια στον κόσμο. Οι New York Times έγραψαν ότι η Τρίσα Μπράουν «πήρε την καθημερινή κίνηση της πεζής ζωής μας και μας τηνεπέστρεψε καινούργια».

Τρίσα Μπράουν

Το 1970 έγινε με άλλους καλλιτέχνες ιδρυτικό μέλος μιας άλλης κολεκτίβας, που ασκούσε μεγάλη επίδραση στην καλλιτεχνική δημιουργία της Νέας Υόρκης, την Grand Union, η οποία διήρκεσε μέχρι το 1976. Συνεργάστηκε με την Λόρι Άντερσον, συμμετέχοντας ενεργά στην κοινότητα των καλλιτεχνών της Νέας Υόρκης, σε μια περίοδο κατά την οποία ο καμβάς της πόλης ήταν ανοιχτός και ελεύθερος για πειραματικές και τολμηρές προσεγγίσεις, μέσα σε μια ραγδαία αναπτυσσόμενη σκηνή της δεκαετίας του ’70, η οποία έκανε την ταλαιπωρημένη και στα πρόθυρα τότε της χρεωκοπίας πόλη, επίκεντρο της τέχνης παγκοσμίως.

Οι καλλιτέχνες έδωσαν εκείνη την εποχή τη δική τους απάντηση σε ένα περιβάλλον παρακμής και ανομίας που επικρατούσε, με την ανάληψη εγκαταλελειμμένων χώρων για να δημιουργήσουν και να εκθέσουν τα έργα τους, χρησιμοποιώντας την ίδια την πόλη ως μέσο, επικοινωνώντας άμεσα με το κοινό προκειμένου να οικοδομηθεί μια δυναμική κοινότητα τεχνών.  Σε όλα τα αφηρημένα έργα μπορείς να διαβάσεις αφηγήσεις.

Αρχικά η Τρίσα Μπράουν δημιούργησε έργα σε μη θεατρικούς χώρους, σε σοφίτες, στέγες και σχεδίες. Άρχισε να χορογραφεί για θέατρα και για τη σκηνή μετά το 1979, όταν ο τότε οκτάχρονος γιος της, της ανακοίνωσε ότι θα ήθελε να πάει κάποια μέρα στο κολέγιο και εκείνη συνειδητοποίησε ότι δε θα μπορούσε να παρέχει τίποτα στο παιδί της αν δεν έδειχνε σε περισσότερο κόσμο τη δουλειά της. Το “Set and Reset” θεωρείται ως το αριστούργημα που έφερε στην Trisha Brown διεθνή αναγνώριση, ως ηγέτη της αφηρημένης χορογραφίας.

Στη σκηνή των mainstream θεάτρων η Τρίσα Μπράουν φέρνει τον αέρα των πειραματικών και αποτελεσματικά «αντι-θεατρικών» ιδεών της. Το καλλιτεχνικό της προφίλ ενδυναμώνεται στη διάρκεια της δεκαετίας του ’80 και το 1991 κερδίζει το MacArthur award.

Αν και η ομάδα της παραμένει στο κέντρο της χορογραφικής της παραγωγής, η Μπράουν συνεργάζεται και με άλλες όπερες, όπως αυτές της Λυόν και του Παρισιού. Από το 1998 χορογραφεί και σκηνοθετεί διάφορες όπερες και τα τελευταία χρόνια εκθέτει συχνά τα σχέδιά της. Η συνεργασία της με τον Robert Rauschenberg ήταν από τις πιο αξιοσημείωτες της καριέρας της.

Τρίσα Μπράουν

Η δουλειά της Τρίσα Μπράουν εξελίχθηκε σταθερά μέσα στο χρόνο, ακόμα και μακριά από τους πειραματισμούς της πρώτης δημιουργικής περιόδου της. Τα έργα της σήμερα εμφανίζουν την πνευματική ηρεμία μιας μεγάλης δημιουργού, τόσο καθοριστικά, όσο και τα δημιουργικά στοιχεία του πειραματισμού της.

Μπήκε στο χώρο της μουσικής επειδή ήθελε να σκηνοθετήσει όπερα. Αναρωτήθηκε: «Τι δεν έχω κάνει ακόμα;». Δούλεψε ως χορογράφος στην Κάρμεν της Lina Wertmuller, το 1986, αλλά ήθελε πάντα περισσότερα.

Η Τρίσα Μπράουν είναι μια μεγάλη προσωπικότητα του σύγχρονου χορού, οπαδός της αστείρευτης κίνησης που πηγάζει από το ανθρώπινο σώμα. Έζησε την «ασέβεια» των καλλιτεχνών της εποχής της με τον πιο δημιουργικό τρόπο.

Ανέτρεψε τα στερεότυπα, χόρεψε επί δεκαετίες στη σκηνή, συνεργάστηκε με τις πιο ενδιαφέρουσες καλλιτεχνικές προσωπικότητες, δοκίμασε τα όριά της, προκάλεσε, συναγωνίστηκε με τους συνεργάτες της σε μια προκλητικάθαρραλέα και αναρχική περίοδο, όπου όλοι δήλωναν «οτιδήποτε και να μου προσφέρεις, εγώ θα το αλλάξω».

Τρίσα Μπράουν

Η Τρίσα Μπράουν μας χάρισε μια ανεπανάληπτη εμπειρία. Όταν δεις τις χορογραφίες της, τίποτα δεν είναι πια το ίδιο στο χορό. Μας έμαθε να αντιλαμβανόμαστε τα ερεθίσματα και την ποιότητα της κίνησης. Την αίσθηση του χρόνου και την αίσθηση της κίνησης με έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο: ότι ο χορός με τη συνοδεία μουσικής και ο χορός δίχως αυτή, είναι δύο τελείως διαφορετικά πράγματα.

Μαθαίνοντάς μας ένα καινούργιο λεξιλόγιο, καταλάβαμε ότι ο χορός μπορεί να είναι μια σύνθετη, μυστηριώδης, εσωτερική και έντονη εμπειρία για τον καθένα μας. Και όλα αυτά, από μια γυναίκα που δε φαντάστηκε ποτέ ότι θα γίνει χορογράφος, πίστευε ότι θα είναι πάντα χορεύτρια.

 

Info:  «Trisha Brown, In Plain Site» στο πλαίσιο του φεστιβάλ «Dancing Athens» | 1 & 2 Οκτωβρίου 2016 | 12:00 | Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης | Είσοδος ελεύθερη.

 

 

 

Πηγή:©elculture.gr



ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΑ ΕΙΚΟΝΙΔΙΑ
Περιοδικό Πολιτισμού Περιοδικό Πολιτισμού Περιοδικό Πολιτισμού Περιοδικό Πολιτισμού Περιοδικό Πολιτισμού Περιοδικό Πολιτισμού Περιοδικό Πολιτισμού Περιοδικό Πολιτισμού Περιοδικό Πολιτισμού Περιοδικό Πολιτισμού